Zamówienia kompozytorskie 2018

Przemysław Szczotka – Simbiosis na saksofon altowy i fortepian*


*Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.

 

Przemysław Szczotka – kompozytor, dyrygent i pedagog. Ukończył studia dyrygentury chóralnej w Akademii Muzycznej w Krakowie oraz kompozycji w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Obecnie kontynuuje naukę na studiach doktoranckich w klasie kompozycji prof. Aleksandra Lasonia.

Jego dorobek kompozytorski obejmuje utwory solowe, kameralne i symfoniczne. Komponuje także muzykę elektroniczną. W kręgu jego zainteresowań szczególne miejsce zajmuje idea muzyki onirycznej i metafizycznej oraz idea szeroko pojętej syntezy sztuk. Swoje utwory prezentował w kraju i za granicą, m.in. w ramach 30. Festiwalu Muzyki Współczesnej „Musica Polonica Nova” oraz Śląskiej Trybuny Kompozytorów.

Jest laureatem ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów kompozytorskich: Konkursu Kompozytorskiego Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie, Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego w zakresie kompozycji chóralnej „Wrocław – Europejska Stolica Kultury 2016”, Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego GENERACE 2016 w Ostrawie, VI Ogólnopolskiego Konkursu im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie oraz II Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego „Fide et Amore” w Żorach. W 2017 r. otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda Polska”.
Jest członkiem Związku Kompozytorów Polskich.

 

WYKONANIA UTWORU
26.08.2018, godz. 16.00, WYGIEŁZÓW-Lipowiec – Skansen, Dwór
Oryginał i transkrypcja
koncert w ramach XXVIII Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Kameralnej i Organowej
16.10.2018, godz. 18.00, KATOWICE – Studio Koncertowe Polskiego Radia
Oryginał i transkrypcja
koncert w ramach XXVIII Międzynarodowego Festiwalu Młodych Laureatów Konkursów Muzycznych
WYKONAWCY
MagDuś Duo:
Bartłomiej Duś – saksofon
Magdalena Duś – fortepian
Lilianna Moll-Gerlich – prowadzenie koncertów

 

RECENZJA
PO MAŁOPOLSKIM ŚLĄSKIE PRAWYKONANIE
W ATONALNYCH, DYSONUJĄCYCH SZATACH

Nieczęsto mamy podczas koncertów organizowanych przez „Silesię” okazję posłuchać kompozytorskich prawykonań. Nie tak dawno jednak na festiwalu w skansenie w małopolskim Wygiełzowie premierowo wybrzmiało świeżutkie Simbiosis Przemysława Szczotki – doktoranta naszej Akademii Muzycznej. Grało MagDuś Duo, bowiem z myślą o tym zespole, złożonym z saksofonisty i pianistki, pisał swój utwór kompozytor. 16 października w Studiu Koncertowym Radia Katowice przy ul. Ligonia Simbiosis wykonano publicznie po raz drugi, ale słuchacze, którzy nie wybrali się w sierpniu do wygiełzowskiego skansenu, wciąż mogą z dumą opowiadać, że słuchali prawykonania – tyle że śląskiego.

Dla muzyki tego rodzaju na pewno lepszym miejscem jest modernistyczny przedwojenny blok Radia zbudowany w 1937 roku niż typowo polski XVIII-wieczny dwór szlachecki w Wygiełzowie. Z drugiej strony jednak ktoś złośliwy mógłby uznać właśnie miejsce, w którym najpierw zagrano utwór, za nieprzypadkowe i przekonywać, że moderna też może mieć swoje skanseny i że w Simbiosis mamy właśnie z czymś podobnym do czynienia.

Znajdziemy tu perkusyjne dźwięki uzyskiwane przez uderzanie w obudowę fortepianu, poruszanie jego strun bez użycia klawiszy, głośne oddechy czy charakterystyczne uderzenia uzyskiwane na saksofonie zaczerpniętą z jazzu techniką tzw. slappingu (te ostatnie to dowód na to, że Simbiosis pisane było z myślą o Bartłomieju Dusiu, który bardzo lubi tę technikę). Całość ubrana rzecz jasna w atonalne, dysonujące szaty. Słowem – jest to przegląd pomysłów brzmieniowych muzycznej XX-wiecznej awangardy. W Simbiosis na pewno chodzi jednak o coś więcej niż tylko o przypomnienie artykulacyjnych inwencji ubiegłego wieku. Przekonują o tym naprawdę ładne liryczne momenty umieszczone tu i ówdzie między kolejnymi kulminacjami, a utkane z podobnych środków co reszta utworu.

Na wieczór 16 października Dusiowie przygotowali oczywiście nie tylko nową kompozycję Szczotki. Zaczęli nieujętym w programie koncertu Preludium ze słynnej Suite bergamasque Claude’a Debussy’ego, przepisanym przez zespół na saksofon sopranowy i fortepian. Trzeba przyznać, że miękka barwa saksofonu do brzmieniowego świata Debussy’ego pasuje jak ulał. Podobnie trafnym zabiegiem było wykonanie w takim składzie fortepianowej Sonatiny Maurycego Ravela. Przypomina to o fakcie, że Francja była krajem, w którym saksofon znajdował najwięcej zwolenników do czasu, kiedy zaczął być powszechnie kojarzony z jazzem. Obaj kompozytorzy – Debussy i Ravel – byli autorami części z około 150 utworów, których doliczyli się muzykolodzy, napisanych na ten instrument od czasu jego wynalezienia na przełomie lat 30. i 40. XIX w. aż do 1930 roku.

Natomiast właśnie na skojarzeniach jazzowych bazowała zagrana na finał transkrypcja Wielkiego Tanga – Le Grand Tango Astora Piazzolli o wprost wampirycznej drapieżności. Piazzolla zasłynął stworzeniem stylu rozbudowującego dźwiękowy świat argentyńskiego tanga o jazzowe synkopy i bogatszy arsenał środków kompozytorskich czerpanych z Europy – odważne dysonanse, chromatykę i nowe składy instrumentalne. Styl ten znany jest pod nazwą nuevo tango. Wiolonczela, wchodząca w skład pierwotnej obsady Wielkiego Tanga, nie była nowalijką Piazzolli, przynależała do świata tanga już na długo przed nim. Saksofonowa propozycja Dusiów, ze względu na jazzowe elementy w utworze, była trafiona. Trzeba jednak odnotować, że w tej odsłonie Le Grand Tango odarte jest z szeregu smaczków możliwych do wykonania tylko na instrumencie smyczkowym, przede wszystkim wielodźwięków i bardzo szerokich, swobodnych glissand.

BARNABA MATUSZ
„Silesia prezentuje” nr 157, listopad-grudzień 2018

 

NEWSLETTER

Aby otrzymywać informacje o aktualnym repertuarze i wydarzeniach zapisz się do naszego newslettera.

Wyrażam zgodę na otrzymanie informacji handlowej za pomocą poczty elektronicznej.